Kapalı Maraş

Hayalet şehrin büyülü hikayesi olan ve çok merak edilen Kapalı Maraş hakkında yazacağız bugün. Akdeniz’in turkuaz sularıyla kucaklaşan bir ada, tarih boyunca medeniyetlerin kesişme noktası olmuş, savaşların, barışların ve unutulmaz hikayelerin merkezi haline gelmiş Kıbrıs. Bu adanın en gizemli köşelerinden biri, Kapalı Maraş olarak bilinen, bir zamanlar Akdeniz’in Las Vegas’ı sayılan, şimdi ise hayalet şehir olarak anılan Maraş bölgesi. Gazimağusa’nın bir mahallesi olan Kapalı Maraş, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları içinde yer alıyor ve Türkiye’deki Kahramanmaraş’la hiçbir bağı yok, yalnızca isim benzerliğiyle anılıyor. Peki, bu esrarengiz yer neresi, neden bu kadar özel ve neden hala konuşuluyor, Kapalı Maraş’ın geçmişine, bugününe ve büyüsüne birlikte bakalım isterseniz. Kapalı Maraş, 1970’li yıllarda adeta bir rüya şehir gibiydi, Hollywood yıldızlarının, Avrupa’nın elit tabakasının ve zenginlerin uğrak yeri olan bu bölge, altın sarısı kumsalları, lüks otelleri ve hareketli gece hayatıyla Akdeniz’in incisiydi. Marilyn Monroe, Sophia Loren gibi isimlerin tatil yaptığı, 45 otel ve 60 apartman otelin yükseldiği bu turizm cenneti, adanın turizm gelirinin yarısından fazlasını tek başına karşılıyordu. Modern mimarisi, eğlence merkezleri, bankaları ve hatta söylentilere göre dünyanın ilk yedi yıldızlı oteliyle Maraş, adeta bir başka dünyaydı. Ancak 1974’teki Kıbrıs Barış Harekatı, bu masalsı tabloyu bir anda değiştirdi. Türk Silahlı Kuvvetleri’nin bölgeyi ele geçirmesiyle, Rum nüfus güneye kaçtı ve Maraş, Birleşmiş Milletler’in kararıyla yerleşime ve iskana kapatıldı. Böylece, “Hayalet Şehir” efsanesi doğdu. Terk edilmiş oteller, evlerde bırakılan eşyalar, masalarda açık kalmış kitaplar ve hatta kül tablalarında donup kalmış sigaralar, Maraş, sanki zaman bir anda durmuş gibi, 46 yıl boyunca sessizliğe gömüldü.

Kapalı Maraş’a Nerede ve Nasıl Gidilir

Bu sessizlik, 8 Ekim 2020’de bozuldu, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Başbakanı Ersin Tatar, Türkiye’nin desteğiyle, Kapalı Maraş’ın kamuya ait sahil şeridi ve Demokrasi Caddesi’ni halkın ziyaretine açtı. Bu karar, hem KKTC’de hem uluslararası arenada büyük yankı uyandırdı. Kimi bu adımı barış sürecine katkı olarak görürken, kimi de Birleşmiş Milletler kararlarına aykırı buldu ama sonuçta, Maraş’ın kapıları, 46 yıl sonra ilk kez aralandı. Bugün, bu bölgenin sadece yüzde 3,5’lik bir kısmı sivil kullanıma açık, ziyaretçiler, sabah 08:00’den akşam 20:00’ye kadar bu alanı gezebiliyor. Giriş ücretsiz, ancak askeri bölge statüsü nedeniyle kimlik göstermek zorunlu, bölge, Gazimağusa Belediyesi’nin düzenlemeleriyle daha erişilebilir hale getirilmiş; yürüyüş yolları, bisiklet kiralama olanakları ve ücretsiz minibüslerle gezmek mümkün, ancak, özel mülklerin olduğu alanlar hala yasak bölge statüsünde ve buralara giriş mümkün değil.
Kapalı Maraş, Gazimağusa’ya yalnızca 3 kilometre uzaklıkta, yani adanın doğu kıyısında yer alıyor. Girne’ye ise yaklaşık 80 kilometre mesafede, bu yüzden Girne’den ziyade Gazimağusa’ya yakın olduğunu söyleyebiliriz, Lefkoşa’dan araçla bir saat yirmi dakika, Girne’den ise bir saat on dakikada ulaşmak mümkündür. Türkiye’den Kapalı Maraş’a gitmek içinse önce Kuzey Kıbrıs’a ulaşmanız gerekiyor. İstanbul, Ankara, Antalya, Gaziantep veya İzmir’den Ercan Havalimanı’na direkt uçuşlar mevcut. Havalimanından Gazimağusa’ya taksi veya kiralık araçla yaklaşık 40 dakikada varabilirsiniz. Güney Kıbrıs’tan ise Kapalı Maraş’a doğrudan giriş mümkün değil, çünkü bölge tamamen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin kontrolü altında ve Türk Silahlı Kuvvetleri ile KKTC Güvenlik Kuvvetleri tarafından korunuyor. Yeşil Hat üzerinden geçiş yaparak bölgeye ulaşmayı düşünenler için bu bir hayal kırıklığı olabilir, zira Kapalı Maraş’a yalnızca KKTC tarafındaki Palm Beach girişinden erişilebiliyor.

Kapalı Maraş’ta Ne Var

Sosyal medya, Kapalı Maraş’ın yeniden açılmasıyla adeta bir patlama yaşadı, Instagram’da, Twitter’da ve özellikle YouTube’da bu gizemli bölgeyi keşfedenlerin sayısı her geçen gün artıyor. Türk influencer’lar ve vlogger’lar, Maraş’ın terk edilmiş binalarını, altın kumsallarını ve hüzünlü ama büyüleyici atmosferini videolarına taşıyor. Yabancı içerik üreticileri de bu trende katılmış durumda, İngilizce ve diğer dillerde çekilmiş vlog’lar, Kapalı Maraş’ın dünya çapında bir merak uyandırdığını gösteriyor. Terk edilmiş otellerin ürpertici manzarası, doğanın ele geçirdiği binalar ve geçmişin izlerini taşıyan sokaklar, sosyal medyada paylaşım rekorları kırıyor. Özellikle genç gezginler, bu “zaman kapsülü”nü keşfetmek için adeta sıraya giriyor. Ancak, bölgenin hassas statüsü nedeniyle çekim yaparken kurallara uymak tabi ki şart, askeri alanlarda fotoğraf veya video çekmek yasak.
Kapalı Maraş’ı ziyaret etmek tarihe dokunmak gibi, yürürken, bir zamanlar cıvıl cıvıl olan sokaklarda sessizliğin yankılarını duyuyorsunuz, terk edilmiş otellerin camlarından süzülen ışık, sanki geçmişin hayaletlerini çağırıyor. Ama aynı zamanda, altın kumsalda denize girip, ücretsiz şezlonglarda dinlenerek Akdeniz’in tadını çıkarabilirsiniz. Bölge, hem hüzünlü bir tarih dersi hem de huzurlu bir tatil fırsatı sunuyor. Eğer bu deneyimi daha özel kılmak isterseniz, Gazimağusa veya Girne’de Kıbrıs kiralık villa seçenekleriyle konforlu bir konaklama planlayabilirsiniz. Villa Ekstra’nın sunduğu villalar, adanın güzelliklerini keşfederken ev konforunu aratmayacak bir deneyim vadediyor. Bir zamanlar lüksün ve eğlencenin merkezi olan bu yer, şimdi hem hüzün hem de umut barındırıyor. KKTC’nin turizme kazandırma çabaları, belki de Maraş’ı yeniden eski günlerine döndürecek ama şimdilik, bu hayalet şehir, ziyaretçilerini geçmişle bugün arasında bir yolculuğa çıkarmaya devam ediyor.